Qərbi Avropada son 30 ilə yaxın müddətdə ölüm göstəriciləri təhlil edilib. Tədqiqat çərçivəsində 400 milyondan çox insanın məlumatı araşdırılıb. Nəticələr göstərib ki, insan orqanizmi daha uzun yaşamaq potensialına malikdir və hazırda aydın görünən bioloji limit yoxdur.
Lent.az xəbər verir ki, Şimali İtaliya, İsveçrə, İspaniyanın bəzi bölgələri və Paris ətrafında yaşayan əhali hər il daha uzun ömür göstəriciləri ilə seçilir. Bu isə göstərir ki, əlverişli sosial və tibbi şəraitdə insan orqanizmi yaş həddini daha rahat keçir.
Uzunömürlülük niyə coğrafiyadan asılıdır?
Avropada uzunömürlülük artıq iki fərqli istiqamətdə inkişaf edir. Bəzi bölgələrdə həyat müddəti artmaqda davam edir, digərlərində isə artım dayanıb və ya geriləyib.
Problemli ərazilər kimi Şərqi Almaniya, Belçikanın müəyyən hissələri və Böyük Britaniyanın bəzi bölgələri göstərilir. Bu yerlərdə orta ömür uzunluğu artım tempini demək olar ki, itirib.
Hansı amillər mane olur?
Alimlər əsas səbəb kimi 55-74 yaş arası, xüsusilə 65 yaş ətrafında olan insanlar arasında ölüm hallarının yüksəkliyini göstərirlər. Mütəxəssislərin fikrincə, bu yaş dövründə baş verən bir çox ölüm halları vaxtında tibbi nəzarət və daha yaxşı həyat şəraiti ilə qarşısı alına bilən hallardır.
Araşdırma müəllifləri vurğulayırlar ki, insanın daha uzun yaşaması üçün bioloji resurslar kifayət qədərdir. Lakin əlavə ömür illəri iqtisadi imkanlardan, səhiyyə sistemindən və sosial bərabərlikdən ciddi şəkildə asılıdır.
Bundan əlavə, biogerontologiya və epigenetika sahəsində aparılan yeni tədqiqatlar maraqlı nəticələr ortaya qoyub. Məlumata görə, ev heyvanı, xüsusilə it saxlayan qadınlarda bioloji yaşlanma prosesinin daha yavaş getdiyi müşahidə olunub. Epigenetik saatlar adlanan hüceyrə yaşını ölçən markerlərin təhlili göstərib ki, it sahiblərinin hüceyrə profili daha gənc olur.
Alimlər bu effekti fiziki aktivlik, psixoloji dəstək, stressin azalması və hormonal balansla əlaqələndirirlər.
Beləliklə, mütəxəssislər hesab edirlər ki, insan ömrünün potensialı artmaqda davam edir. Lakin bu imkandan yararlanmaq üçün sosial və iqtisadi bərabərsizlik problemlərinin həlli vacibdir.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
