Qablaşdırmanın üzərindəki tarix içkinin təhlükəsiz olduğunu göstərir və zəhərlənmənin qarşısını almağa kömək edir. Vaxtı keçmiş süd risk edilməli məhsul deyil. Hətta qoxusu və dadı normal görünsə belə, onun içində artıq təhlükəli bakteriyalar çoxalmağa başlamış ola bilər.
Lent.az bu təhlükələri təqdim edir:
İnsan hər gün süd içərsə orqanizmdə nə baş verər?
Qablaşdırmanın üzərindəki tarix südün nə qədər müddət ərzində istifadə oluna biləcəyini göstərir. Süd qablarında adətən “son istifadə tarixi” qeyd olunur. Südün soyuducuda saxlanma müddəti onun növündən və qablaşdırmanın açılıb-açılmamasından asılıdır. Soyuducunun temperaturu təxminən +2 ilə +4 °C arasında olduqda, adi pasterizə olunmuş süd açıldıqdan sonra adətən 3-5 gün təzə qalır.
Ultra-pasterizə olunmuş süd açılmamış halda hətta soyuducusuz bir neçə ay saxlanıla bilər. Lakin açıldıqdan sonra onu da soyuducuda saxlamaq və 3-5 gün ərzində istifadə etmək məsləhətdir. Ev şəraitində hazırlanan və ya çiy süd daha tez xarab olur. Hətta soyuducuda belə onu 1-2 gün ərzində içmək daha yaxşıdır. Süd qaynadılıbsa, bir qədər artıq qala bilər, amma yenə də uzun müddət saxlanılması məsləhət görülmür.
Südün xarab olduğunu necə anlamaq olar?
Dadında dəyişiklik. Əgər süd turş və ya xoşagəlməz dad verirsə, artıq onu atmaq vaxtıdır. Bakteriyalar və maya göbələkləri çoxaldıqca südün tərkibindəki yağları, şəkərləri və zülalları parçalayır.
Qatılığın dəyişməsi. Təzə süd adətən homogen konsistensiyaya malik olur. Əgər süd qatılaşmağa, kəsmikləşməyə və ya su ilə yağ qatına ayrılmağa başlayırsa, bu onun xarab olduğunu göstərir. Xarab olma zamanı südün turşuluğu və zülal strukturu dəyişir, nəticədə məhsul əvvəlki homogen quruluşunu itirir. Bəzi hallarda isə yüngül laylanma təbii ola bilər məsələn, yağlı fermer südündə və ya bitki əsaslı süddə. Əgər çalxaladıqdan sonra tekstura yenidən normal hala qayıdırsa və qoxu ilə dad normaldırsa, məhsul istifadəyə yararlı ola bilər.
Pis qoxu. Qoxunun dəyişməsi südün xarab olmasının əsas əlamətlərindən biridir. Təzə südün qoxusu zəif və xarakterik süd qoxusu olur, xarab olduqda isə turş, kəskin və hətta çürük qoxu yaranır. Bu, bakteriyaların çoxalaraq məhsulun tərkibini dəyişməsi və xoşagəlməz qoxulu maddələr əmələ gətirməsi ilə bağlıdır.
Rəngin dəyişməsi. Normal süd ağ və ya bir qədər krem rəngində olmalıdır. Xarabolma əlamətləri bunlardır:
sarımtıl, boz və ya göyümtül çalar
ləkələrin və ya qeyri-bərabər rəngin yaranması
tündləşmə
yaşıl, çəhrayı və ya başqa qeyri-adi rəng bakterial çirklənmə ehtimalı
Vaxtı keçmiş süd içməyin riskləri
Vaxtı keçmiş süd istifadəsinin əsas təhlükəsi qida zəhərlənməsidir. Mümkün simptomlar:
ürəkbulanma
qusma
ishal
qarın ağrısı
hərarət
Xarab olmuş süddə aşağıdakı bakteriyalar inkişaf edə bilər:
bağırsaq çöpləri (E. coli)
salmonella
listeriya
stafilokoklar
Bu xüsusilə uşaqlar, hamilə qadınlar, yaşlı insanlar və immun sistemi zəif olan şəxslər üçün təhlükəlidir.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
