Görünməz qaz bir gecədə bütün əhalini məhv edib və dünyanın ən sirli fəlakətlərindən birinə səbəb olub.
Lent.az-ın xarici mediaya istinadən məlumatına görə, 1986-cı ilin avqust ayında 20-ci əsrin ən sirli fəlakətlərindən biri Kamerunun şimalında baş verib - Nyos gölündə bir gecədə təxminən 1800 insan və minlərlə heyvan ölüb.
Yaxınlıqdakı kəndlərin sakinləri həmişəki kimi yuxuya gediblər, amma bir daha oyanmayıblar. Səhər sağ qalanlar dəhşətli bir mənzərə ilə qarşılaşıblar: cəsədlər küçələrdə, evlərdə və hətta çarpayılarda qalıb, mübarizə və ya dağıntı əlamətləri olmayıb.
Əvvəlcə faciənin səbəbini izah etmək mümkün olmayıb. Partlayış, yanğın və ya zəhərlənmə əlamətləri olmayıb. Naməlum xəstəlikdən kimyəvi hücuma qədər müxtəlif nəzəriyyələr nəzərdən keçirilib.
Daha sonra ABŞ Geologiya xidmətinin mütəxəssisləri də daxil olmaqla beynəlxalq ekspertlər araşdırmaya qoşulublar. Əvvəlcə onlar vulkan püskürməsindən şübhələniblər, lakin heç bir dəlil tapmayıblar.
Ölümcül qaz
Sirrin üstü əvvəllər onlarla insanın öldüyü Monun gölündə baş verən oxşar hadisəni araşdırdıqdan sonra açılıb.
Məlum olub ki, Yerin dərinliklərindən sızan karbon qazı gölün dibində toplanır. Müəyyən şərtlər altında o, qəfildən sıx bulud şəklində səthə çıxır.
Havadan daha ağır olan bu qaz vadilərə enərək oksigeni sıxışdırıb və nəticədə insanları və heyvanları yuxuda boğub.
"Yavaş zaman bombası"
Alimlər belə bir nəticəyə gəliblər ki, hətta kiçik bir təsir — sürüşmə, külək və ya sualtı fəaliyyət - çoxlu miqdarda qazın buraxılmasına səbəb olan zəncirvari reaksiyaya səbəb ola bilər.
Bu cür göllər "partlayıcı" adlandırılıb, çünki onlar illərlə qaz yığa və sonra xəbərdarlıq etmədən qəfildən "partlaya" bilərlər.
Yeni faciənin qarşısı necə alınıb
Fəlakətin təkrarlanmasının qarşısını almaq üçün 2001-ci ildə göldə qazı dərinliklərdən səthə tədricən daşımaq üçün xüsusi borular quraşdırılıb.
Bu gün Nyos gölü sabitləşmiş hesab olunur: qaz səviyyələri nəzarətdə saxlanılır və başqa bir faciə riski əhəmiyyətli dərəcədə azalır.
Bu hadisə, hətta sakit görünən təbii obyektlərin belə ölüm təhlükəsini gizlədə biləcəyini unikal bir xatırlatma olub.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
