Sosislər böyüklərin və uşaqların sevdiyi, tez və rahat hazırlanan səhər və ya axşam yeməklərindən biridir. Lakin bu məşhur ət məhsulunun tərkibində əslində nələrin olduğunu heç düşünmüsünüzmü?
Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, bəzi sosislərin tərkibində sağlamlıq üçün təhlükəli hesab edilən komponentlər mövcuddur.
Qidalanma üzrə mütəxəssislər bildirirlər ki, bəzi sosislər sadəcə faydasız deyil, hətta açıq şəkildə zərərli ola bilər. Sosislər yüksək dərəcədə emal olunmuş məhsul sayılır. Onların homogen quruluşu istehsalçılara müxtəlif və hər zaman faydalı olmayan maddələr əlavə etməyə imkan verir. Tərkibində duzun, yağın və kalorinin yüksək olması səbəbindən bu məhsulu sağlam qida hesab etmək olmaz.
Dietoloqlar sosislərin ayda 1–2 dəfədən çox istehlak edilməməsini tövsiyə edirlər. Çünki rasionda emal olunmuş ətin artıq olması ürək-damar xəstəlikləri, şəkərli diabet və hətta xərçəng riskini artıra bilər.
Bununla belə, mağaza rəflərində keyfiyyətli məhsullar da tapmaq mümkündür. Əsas məsələ etiketləri düzgün oxumağı bacarmaqdır.
Yaxşı sosis necə olmalıdır?
Keyfiyyətli sosis qısa və aydın tərkibi ilə seçilir.
Ət miqdarı ən azı 90 faiz olmalıdır. Tərkib ideal olaraq 4-5 komponentdən ibarət olmalıdır: ət, duz, ədviyyatlar və təbii aromatizatorlar. Bəzi istehsalçılar təbii konservant kimi aserola (Barbados albalısı) tozu əlavə edirlər. Bu maddə həm məhsulun rəngini, həm də dadını yaxşılaşdırır.
Belə sosislər zülal, B qrupu vitaminləri (xüsusilə qan yaranmasında mühüm rol oynayan B12 vitamini) və qırmızı ət məhsullarında olan dəmir mənbəyi hesab olunur.
Qaçınılmalı olan 6 əsas komponent
Mütəxəssislər keyfiyyətsiz məhsullardan uzaq durmaq üçün aşağıdakı maddələrə diqqət yetirməyi tövsiyə edirlər:
Mexaniki üsulla ayrılmış ət (MOM)
Bu, keyfiyyət baxımından ən zəif ət komponentidir. Əslində o, ət qalıqları və sümüklərin üyüdülməsi nəticəsində əldə edilən kütlədir və əsasən qığırdaq, dəri və vətərlərdən ibarət olur. Zülal və qida dəyəri çox aşağıdır, məhsula yalnız boş kalori əlavə edir.
Doldurucular və artıq su
Soya zülalı, modifikasiya olunmuş nişasta, buğda lifləri və ya manna yarması kimi maddələr məhsulu ucuzlaşdırmaq üçün istifadə olunur. Bu halda ətin miqdarı 50 faizdən də az ola bilər. Tərkib siyahısında su və ya bu cür komponentlərin ilk sıralarda göstərilməsi aşağı keyfiyyət əlamətidir.
Əlavə heyvan yağı
Tərkibdə donuz və ya toyuq yağının olması ucuz doldurucu sayılır. Belə yağların artıq qəbulu qanda xolesterinin artmasına və orqanizmdə piy toxumasının yığılmasına səbəb olur.
Fosfatlar
Stabilizator və turşuluq tənzimləyicisi kimi istifadə olunur. Fosfatların əsas təhlükəsi kalsiumun mənimsənilməsini azaltmasıdır ki, bu da sümüklərin zəifləməsinə və xüsusilə yaşlı insanlarda osteoporoz riskinin artmasına gətirib çıxara bilər.
Natrium qlutamatı (E621)
Dad gücləndiricisi kimi məhsula “umami” dadı verir. Həddindən artıq qəbulu halsızlıq, başgicəllənmə, ürək döyüntüsünün sürətlənməsi və narahatlıq hissi yarada bilər. Bəzi tədqiqatlarda onun astma riski ilə əlaqəsi qeyd olunur.
Natrium nitriti (E250)
Bu konservant ətin təhlükəli bakteriyalardan, xüsusilə botulizmdən qorunması və məhsula çəhrayı rəng verilməsi üçün istifadə edilir. Araşdırmalara görə, 150°C-dən yüksək temperaturda natrium nitriti kanserogen nitrozaminlərə çevrilə bilər. Sosislər istehsal zamanı istilik emalından keçdiyi üçün potensial risk qalır. Bu maddə orqanizmdə toplana bildiyindən, mütəxəssislər onun tərkibdə olmasından mümkün qədər yayınmağı tövsiyə edirlər.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
