Çörək mövzusu açılan kimi müzakirə dərhal mübahisəyə çevrilir: bəziləri mayanı günahlandırır, digərləri undan qorxur, üçüncülər isə xilas yolunun yalnız çörək xırtıldaqlarında olduğunu düşünür.
Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, çörəyin zərərli və ya faydalı olması onun adından yox, bişirilməzdən əvvəl xəmirlə nə baş verdiyindən asılıdır.
“Dietik” hesab olunan bir çox məhsul əslində yüksək kalorili tələyə çevrilir. Bunu anlamağın yeganə yolu isə hazırlanma texnologiyasına diqqət yetirməkdir. Maya ilə bişirilən çörək onu təsvir etdikləri qədər qorxulu deyil. Maya bişirmə zamanı tamamilə məhv olur, burada əsas rolu isə unun keyfiyyəti və fermentasiya müddəti oynayır. Əgər xəmir uzun müddət qalxıbsa, nişasta qismən parçalanır.
Belə çörək daha asan həzm olunur və qanda şəkərin səviyyəsinə daha az təsir göstərir. Problem çörəyin sürətləndirilmiş texnologiya ilə hazırlanması zamanı yaranır. Sürətli mayalar çörəyə həcm verir, lakin fermentasiya yaratmır və nəticədə çörək “sürətli karbohidrat”a çevrilir.
Mayasız çörək də həmişə daha faydalı olmur. Zakvaska da əslində mayadır, sadəcə təbii mənşəlidir və daha yavaş işləyir. Uzun fermentasiya çörəyi daha sıx və faydalı edir. Amma istehsalçı bu müddəti qısaldarsa, məhsul adi çörəkdən heç nə ilə fərqlənmir.
Dietoloqlar vurğulayırlar ki, əsas məsələ mayanın olub-olmaması deyil, fermentasiyanın nə qədər davam etməsidir. Xəmir nə qədər uzun “yetişərsə”, fiquraya təsiri də bir o qədər yumşaq olur. Çörək xırtıldaqları ideal seçim kimi görünür, lakin burada da incə məqamlar var. Onların bir çoxunda nişasta çox, lif isə azdır. Aşağı nəmlik səbəbindən çörək xırtıldaqları adi çörəkdən daha sürətli mənimsənilir. Bu isə qanda şəkərin kəskin yüksəlməsinə və iştahanın artmasına səbəb olur. Əgər xırtıldaq seçilirsə, yalnız tam taxıllı olanlara üstünlük verilməlidir. Onlar toxluq hissi yaradır və həddindən artıq yeməyə səbəb olmur.
Çörəkçilər tərkibə diqqət yetirməyi tövsiyə edirlər. İnqrediyentlər nə qədər azdırsa, bir o qədər yaxşıdır. İdeal çörək un, su, duz və zamandır. Qalan hər şey marketinqdir.
Dietoloqlar əmindir: ən təhlükəsiz çörək uzun fermentasiyadan keçən çörəkdir. O, toxluq yaradır, aclıq hissini gücləndirmir. İnsan texnologiyanı anladıqda, çörək qorxusu da yox olur. Zərərli olan çörəyin özü deyil, onun yanlış hazırlanmasıdır.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
