Hər gün milyonlarla insan istifadə müddəti bitmiş batareya və akkumulyatorları heç bir təhlükəni düşünmədən adi zibil qutusuna atır.
Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, halbuki bu vərdiş həm məişət tullantılarının toplanması zamanı, həm də zibil çeşidləmə məntəqələrində real yanğın təhlükəsi yaradır.
Batareyalar niyə yanğın mənbəyinə çevrilir?
Xüsusilə litium tərkibli enerji elementləri təhlükəlidir. Bunlar smartfonlarda, noutbuklarda, powerbanklərdə, simsiz qulaqlıqlarda və hətta uşaq oyuncaqlarında istifadə olunan batareyalardır. Korpusun zədələnməsi və ya qısaqapanma baş verdikdə bu elementlər öz-özünə alovlana bilər.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, hətta kiçik ölçülü batareya belə qısaqapanma zamanı sürətlə qızır. Bundan sonra elektrolit parçalanmağa başlayır və yanıcı qazlar ayrılır. Proses davam etdikdə istilik sürətlənməsi baş verir və ətrafdakı tullantılar alışa bilər.
Risk artıq zibil konteynerində yaranır. Batareyalar paketlərin arasında sıxılır, bir-birinə dəyir, metal əşyalarla, sikkələr, sancaq, folqa və naqillərlə təmasda olur. İzolyasiya olunmamış kontaktlar asanlıqla qapanır və təhlükəli proses başlayır.
Məişət texnikasından çıxarılan akkumulyatorlar da az risk daşımır. Powerbanklərdən, elektrik alətlərindən və fasiləsiz enerji mənbələrindən olan batareyalar zədələndikdə qızır, zəhərli buxarlar buraxır və daşınma və ya çeşidləmə zamanı yanğına səbəb ola bilər.
Batareya və akkumulyatorlar necə düzgün utilizasiya edilməlidir?
Ekspertlər qəti şəkildə tövsiyə edirlər ki, enerji elementləri adi məişət tullantıları ilə birlikdə atılmasın. Onlar xüsusi təhlükəli tullantıların qəbul məntəqələrinə təhvil verilməlidir. Belə məntəqələr demək olar ki, bütün iri elektronika mağazalarında, hipermarketlərdə və batareya yığımı nöqtələrində mövcuddur.
Təhvil verməzdən əvvəl kontaktların izolyasiya edilməsi məsləhətdir. Bunun üçün izolyasiya lentindən, skotçdan istifadə etmək və ya batareyanı ayrıca paket və ya qutuya qoymaq kifayətdir. Bu, təsadüfi qısaqapanma riskini minimuma endirir.
Böyük ölçülü akkumulyatorları UPS sistemlərindən, elektrosamokat və elektrik velosipedlərindən olan batareyaları heç bir halda sökmək və ya ev şəraitində boşaltmağa çalışmaq olmaz. Onları birbaşa servis mərkəzlərinə və ya ixtisaslaşmış utilizasiya məntəqələrinə vermək daha təhlükəsizdir.
Litium-ion akkumulyatorlu cihazların sayı artdıqca, istifadə olunmuş batareyaların zibilə atılması halları da çoxalır. Bir çox ölkədə tullantıların çeşidləndiyi obyektlərdə batareyalar səbəbindən baş verən yanğınlar artıq adi xəbərə çevrilib.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
