Pişiklərin beyni üzərində aparılan tədqiqat insanlarda Alzheimer xəstəliyi ilə oxşarlıqlar aşkar edib və yeni müalicə üsullarının hazırlanmasına kömək edə bilər.
Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, pişiklərin beynində yaşla bağlı dəyişikliklər insanlarda Alzheimer xəstəliyini daha yaxşı anlamaq üçün açar rolunu oynaya bilər. Məlum olub ki, demensiya əlamətləri olan yaşlı heyvanlarda baş verən proseslər insan beynində bu xəstəlik zamanı müşahidə olunan dəyişikliklərlə çox oxşardır.
Mütəxəssislər müxtəlif yaş qruplarına aid 25 pişiyin (ölümdən sonra) beynini araşdırıblar, o cümlədən koqnitiv pozuntuları olan heyvanlar da daxil edilib. Yüksək dəqiqlikli avadanlıq vasitəsilə onlar sinapslarda beta-amiloidin yığılmasını aşkar ediblər. Məhz bu zülal insanlarda Alzheimer xəstəliyinin əsas markerlərindən biri hesab olunur. Bundan əlavə, mikrogliya və astrositlər kimi beyin hüceyrələrinin zədələnmiş neyron əlaqələrini aktiv şəkildə məhv etdiyi müəyyən edilib. Sinaptik “budama” adlanan bu proses normalda beynin inkişafında mühüm rol oynayır, lakin demensiya zamanı orqanizmə qarşı işləməyə başlayaraq yaddaşın və koqnitiv funksiyaların pisləşməsinə səbəb olur.
Alimlər qeyd edirlər ki, pişiklərdə bu dəyişikliklər laboratoriya siçanlarından fərqli olaraq təbii şəkildə baş verir siçanlarda bu vəziyyətlər süni şəkildə yaradılır. Araşdırmanın rəhbəri vurğulayıb ki, demensiya insan və ya heyvan olmasından asılı olmayaraq orqanizmə dağıdıcı təsir göstərir. O, həmçinin qeyd edib ki, pişik demensiyası ilə Alzheimer xəstəliyi arasındakı bu oxşarlıq effektiv müalicə üsullarının tapılması üçün yeni imkanlar yaradır.
“Demensiya insanlara, pişiklərə və ya itlərə təsir etməsindən asılı olmayaraq dağıdıcı xəstəlikdir. Nəticələrimiz pişik demensiyası ilə insanlarda Alzheimer xəstəliyi arasında diqqətəlayiq oxşarlıqları göstərir".
Tədqiqatçıların sözlərinə görə, pişiklərdən təbii model kimi istifadə edilməsi dərmanların hazırlanmasını və profilaktik yanaşmaların inkişafını xeyli sürətləndirə bilər. Bu isə gələcəkdə həm insanlar, həm də yaşa bağlı beyin dəyişiklikləri ilə üzləşən ev heyvanları üçün faydalı müalicə üsullarının ortaya çıxacağına ümid yaradır.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
