Lent.az “Qafqaz Şeyxülislamları” rubrikasında Qafqaz müsəlmanlarının dördüncü şeyxülislamı olan Mirzə Həsən Tahirzadə haqqında bioqrafiyanı təqdim edir.
- Mirzə Həsən Tahirzadə kimdir?
Mirzə Həsən Tahirzadə Azərbaycanın görkəmli maarifçisi, pedaqoqu, şərqşünas alimi və Qafqazın dördüncü Şeyxülislamı hesab olunur.
- Mirzə Həsən Tahirzadə nə vaxt və harada dünyaya gəlib?
Mirzə Həsən Tahirzadə 1837-ci ildə Şuşa qəzasının Şıxalıağalı kəndində anadan olub.
- Mirzə Həsən Tahirzadə ilk təhsilini harada alıb?
Mirzə Həsən Tahirzadə ilk təhsilini Şuşadakı mədrəsədə tamamlayıb, orada ərəb və fars dillərini dərindən öyrənib.
- Mirzə Həsən Tahirzadə ali təhsili üçün hara yollanıb?
Mirzə Həsən Tahirzadə biliklərini artırmaq məqsədilə İranın Təbriz şəhərinə gedib və orada ali dini təhsilə yiyələnib.
- Mirzə Həsən Tahirzadənin müəllimlik fəaliyyəti necə başlayıb?
Mirzə Həsən Tahirzadə Tiflisdəki Qafqaz Müəllimlər İnstitutunda və gimnaziyada şəriət, həmçinin Şərq dilləri müəllimi kimi işə başlayıb.
- Mirzə Həsən Tahirzadənin Sankt-Peterburq həyatı necə keçib?
Mirzə Həsən Tahirzadə xüsusi dəvətlə Sankt-Peterburq Universitetinə yollanıb və burada Şərq dilləri fakültəsində dərs deyib.
- Mirzə Həsən Tahirzadə universitetdə neçə il fəaliyyət göstərib?
Mirzə Həsən Tahirzadə uzun illər ərzində Rusiya imperiyasının paytaxtında tələbələrə Azərbaycan və fars dillərini öyrədib.
- Mirzə Həsən Tahirzadə nə vaxt Şeyxülislam seçilib?
Mirzə Həsən Tahirzadə təhsil və elm sahəsindəki uğurlarından sonra rəsmi olaraq Qafqazın Şeyxülislamı vəzifəsinə təyin edilib.
- Mirzə Həsən Tahirzadə vəzifədə olduğu müddətdə nəyi hədəfləyib?
Əsas məqsədi xalqın savadlanması, dini xurafatdan uzaqlaşması və dünyəvi elmlərə yiyələnməsi olub.
- Mirzə Həsən Tahirzadənin yeni üsullu məktəblərə münasibəti necə idi?
Mirzə Həsən Tahirzadə köhnə təhsil sisteminin yenilənməsini müdafiə edib və ana dilində müasir məktəblərin açılmasını dəstəkləyib.
- Mirzə Həsən Tahirzadə hansı elmi vəsaitləri hazırlayıb?
Tələbələr üçün fars dilinin qrammatikasına aid dərsliklər və İslam tarixi haqqında mühazirələr yazıb.
- Mirzə Həsən Tahirzadə dövlət tərəfindən mükafatlandırılıbmı?
Bəli, maarif sahəsindəki xidmətlərinə görə "Müqəddəs Anna" kimi bir neçə mühüm dövlət ordeni ilə təltif edilib.
- Mirzə Həsən Tahirzadənin ailə kökləri hara gedib çıxır?
Mirzə Həsən Tahirzadə bölgənin tanınmış zadəgan və bəy nəslinin nümayəndəsi sayılır.
- Mirzə Həsən Tahirzadə rus dilinin öyrənilməsinə necə baxırdı?
Müsəlmanların öz hüquqlarını qoruması üçün rus dilini bilməsini vacib şərt hesab edirdi.
- Mirzə Həsən Tahirzadənin hansı məşhur ziyalılarla əlaqəsi olub?
Həsən bəy Zərdabi və Mirzə Fətəli Axundov kimi dövrün böyük mütəfəkkirləri ilə sıx ünsiyyət saxlayıb.
- Mirzə Həsən Tahirzadənin rəsmi idarəsi harada yerləşirdi?
Bütün Qafqazın dini mərkəzi sayılan Tiflis şəhərində fəaliyyət göstərirdi.
- Mirzə Həsən Tahirzadə nə vaxt vəfat edib?
Mirzə Həsən Tahirzadə maarif fəaliyyətinin ən parlaq dövründə Tiflisdə həyatını itirib.
- Mirzə Həsən Tahirzadə harada dəfn olunub?
Tiflisdəki köhnə müsəlman qəbiristanlığında, indiki Görkəmli Azərbaycanlılar Panteonunda torpağa tapşırılıb.
- Mirzə Həsən Tahirzadəni digər din xadimlərindən fərqləndirən nə idi?
O, dini vəzifə daşımasına baxmayaraq, elmə, tərəqqiyə və Avropa təhsil sisteminə açıq olması ilə seçilirdi.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
