Minalardan, artilleriya toplarından, dronlardan və tank əleyhinə əl qumbaralarından çoxsaylı itkilərə baxmayaraq, bu tank heç bir dueldə məğlub olmayıb.
Qırx ildən çox xidmət müddətində Amerika M1 Abrams əsas döyüş tankı ən azı beş müharibədə iştirak edib və tank döyüşlərində demək olar ki, sarsılmaz bir vasitə kimi şöhrət qazanıb.
Lent.az-ın xarici mediaya istinadən xəbərinə görə, hərbi müşahidəçi İsaak Zeytsin yazdığı kimi, bütün bu müddət ərzində heç vaxt Abramsın başqa bir tank tərəfindən məhv edilməsi halı qeydə alınmayıb.
Analitik qeyd edir ki, Abramsın döyüş tarixi 1991-ci ildə "Səhra fırtınası" əməliyyatı zamanı başlayıb. Məhz o zaman Abrams ilk dəfə İraqın istifadə etdiyi SSRİ dövrünə aid texnikalar üzərində üstünlüyünü nümayiş etdirib.
Amerika və koalisiya qüvvələri bu tanklardan Küveytdə və İraqın cənubunda dərin irəliləyişlər üçün istifadə ediblər. Müəllifə görə, "yerüstü kampaniyada iştirak edən təxminən 600 Abrams tankından heç biri düşmən tank atəşi ilə deşilməyib".
Zeyts, Abramsın effektivliyinin bariz nümunəsinə çevrilən Battle of 73 Easting döyüşünə xüsusi diqqət yetirir. Doqquz tankdan ibarət kiçik bir bölmə, heç bir itki vermədən yarım saatdan az müddətdə İraq Respublika Qvardiyası qoşunlarının xeyli üstün qüvvəsini məhv edib. Müəllif vurğulayır ki, bu epizodun "Amerika Birləşmiş Ştatlarının texnoloji üstünlüyünün və effektiv zirehli doktrinasının simvolu"na çevrildiyi bildirilir.
Növbəti böyük sınaq 2003-cü il İraq müharibəsində baş verib. Orada Abrams yenidən Bağdada doğru sürətlə irəliləmək və düşməni uzaq məsafədən məhv etmək üçün istifadə edilib. Lakin şəhər mühitində tanklar yeni təhdidlərlə - improvizasiya edilmiş partlayıcı qurğular və pusqularla qarşılaşıb. Buna cavab olaraq ABŞ ordusu ekipajın sağ qalma qabiliyyətini artıran TUSK kimi tanınan təkmilləşdirmələri tətbiq edib.
Zeyts qeyd edir ki, Abramsın əsas xüsusiyyəti ekipajın qorunmasına yönəlib.
"Tank zədələnsə belə, içəridəki əsgərlərin sağ qalmaq və döyüşü davam etdirmək şansı yüksəkdir", - müəllif yazır.
Buna ağır zireh, təcrid olunmuş sursat anbarı və partlayıcı maddələri dəf etmək üçün xüsusi panellər vasitəsilə nail olunur.
Tank, həmçinin ABŞ müttəfiqləri, xüsusən də Səudiyyə Ərəbistanı tərəfindən Yəmən müharibəsində istifadə edilib və Küveyt və Misir ordusunda da xidmətdədir. Analitikin fikrincə, bu, onun effektiv döyüş platforması kimi qlobal nüfuzunu yalnız təsdiqləyir.
Müəllif həmçinin Ukraynadakı müharibədən də bəhs edir, burada Abrams yeni çətinliklərlə üzləşib - dronların, müasir tank əleyhinə raketlərin və intensiv artilleriya atəşlərinin geniş yayılması ilə. Bu şəraitdə tank özünü "rahatlıq zonasından" çıxarıb və düşmən üçün prioritet hədəfə çevrilib. Eyni zamanda, Zeytsin sözlərinə görə, Ukrayna ekipajları köhnə sovet modelləri ilə müqayisədə onun sağ qalma qabiliyyətini yüksək qiymətləndirirlər.
İtkilərə baxmayaraq, Abramsın əsas güclü tərəfləri dəyişməz olaraq qalır. Müəllif belə bir nəticəyə gəlir ki, "onun irsi möhkəm zireh və yaxşı düşünülmüş, ekipaj yönümlü dizaynla müəyyən edilir".
Bu amillər, davam edən modernləşdirmə ilə yanaşı, Abramsın müasir müharibənin yeni şəraitində belə dünyanın ən təsirli tanklarından biri olaraq qalmasına imkan verir.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
