Kosmosa uçuşlardan sonra insan beyni mikrocazibənin təsiri nəticəsində yerini dəyişir və müəyyən qədər deformasiyaya uğrayır.
Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, yeni araşdırmalar kosmosda qalmağın insan beyninin mövqeyində nəzərəçarpacaq dəyişikliklərə səbəb olduğunu göstərib. Yerə qayıtdıqdan sonra beyin kəllə daxilində yuxarı və arxa istiqamətdə sürüşür, həmçinin qismən forması dəyişir.
Tədqiqat 26 astronavtın Maqnit rezonans tomoqrafiyası görüntüləri əsasında aparılıb. Onlar bir neçə həftədən bir ilə qədər kosmosda qalıblar. Alimlər uçuşdan əvvəl və sonra əldə edilən şəkilləri müqayisə edərək yalnız ümumi beyni deyil, onun 100-dən çox ayrı-ayrı hissəsini də analiz ediblər. Bu yanaşma əvvəllər diqqətdən kənarda qalan dəyişiklikləri aşkar etməyə imkan verib.
Məlum olub ki, beyin yerdəyişməsinin dərəcəsi missiyanın müddətindən birbaşa asılıdır. Təxminən bir il orbitdə qalan astronavtlarda beynin yuxarı hissələrində dəyişikliklər bəzi sahələrdə 2 millimetrdən çox olub. Ən güclü dəyişikliklər hərəkət və hissiyat funksiyalarına cavabdeh olan bölgələrdə müşahidə edilib.
Bundan əlavə, tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, hər iki beyin yarımkürəsinin strukturları bir-birinə doğru yaxınlaşır. Əvvəllər bu dəyişiklikləri aşkar etmək çətin idi, çünki məlumatların ortalaması zamanı onlar “gizlənirdi”.
Yerə qayıtdıqdan sonra dəyişikliklərin böyük hissəsi tədricən aradan qalxır. Təxminən altı ay ərzində beyin əsasən əvvəlki vəziyyətinə qayıdır. Lakin bəzi dəyişikliklər, xüsusilə arxa istiqamətdə olanlar daha uzun müddət qalır, çünki Yer cazibəsi orqanizmə fərqli təsir göstərir.
Alimlər vurğulayırlar ki, aşkar edilən dəyişikliklər dərhal sağlamlıq üçün təhlükə yaratmır. Astronavtlarda baş ağrısı və ya ciddi kognitiv pozuntular kimi simptomlar müşahidə olunmayıb.
Buna baxmayaraq, bu nəticələr kosmik missiyaların müddətinin artırılması planları fonunda böyük əhəmiyyət daşıyır. Beynin mikrocazibəyə necə reaksiya verdiyini anlamaq gələcəkdə uzunmüddətli kosmik uçuşların insan orqanizminə mümkün təsirlərini qiymətləndirməyə kömək edə bilər.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
